Osteopathie bij whiplash
bij de behandeling van klachten na een whiplash trauma zit de meerwaarde van osteopathie in de brede kijk op de oorzaak van de klachten. Whiplash ziet men over het algemeen als een trauma van de halswervelkolom. Echter niet alle klachten die de patiënt ervaart zijn logisch te verklaren vanuit de “getroffen” halswervel niveaus. Er zijn veel meer weefsels, organen en structuren die tijdens een botsing op een of andere manier een tik mee krijgen. Het zijn al deze weefsels, organen en structuren die het klachtenbeeld veroorzaken. De osteopathie onderzoekt ook bij klachten na een whiplashtrauma het hele lichaam en gaat op zoek naar organen die hun natuurlijke bewegelijkheid hebben verloren. In de behandeling herstelt de osteopaat de natuurlijke bewegelijkheid van organen en weefsels in het lichaam.
Wat behandelt een osteopaat bij rugklachten?
De osteopatische behandeling van klachten na een whiplashtrauma is niet wezenlijk anders dan welke andere gezondheidsklacht. Ook al lijkt de oorzaak bij whiplashklachten duidelijk, dan nog zal ik mij richten op het lichaam als totaal. Bij whiplash problematiek zullen over het algemeen de volgende systemen bijzondere aandacht krijgen:
- De lever en het hart.
- De schedelbotten en hun onderlinge relaties (de schedelnaden.
- De hersenvliezen en membranen in en buiten de schedel.
- De intrinsieke dynamiek van het hersenweefsel (z.g.n. endocraniale spasmen).
- De vloeistofdynamiek binnen en buiten de schedel.
- Het bekken en het heiligbeen.
Door het vrijmaken van onder andere deze structuren zullen de verschillende functies normaliseren en de klachten verminderen. Osteopathie herstelt beschadigd weefsel niet. Osteopathie stelt het lichaam in staat het herstelvermogen optimaal te benutten. Als een schade dusdanig is dat het regeneratievermogen van het lichaam te kort schiet brengt osteopathie daar geen verandering in. Bij whiplash problematiek is een restklacht niet ongebruikelijk.
Het Whiplash-trauma
Klassiek wordt de whiplash beschreven een trauma van de nek.
Echter buiten de schade lokaal aan de halswervelkolom worden veel
meer weefsels aangedaan door het trauma. Figuur 1 geeft een beeld
van de hersenen, het hersenvlies, de schedelbotten en het
ruggenmerg en zenuwen. Al deze structuren worden direct of
indirect aangedaan door het geweld van het trauma. Het figuur
geeft met pijlen aan waar het trauma inwerkt, en wat de
“beweging” van de hersenen tengevolge hiervan is. De
kleine pijlen geven de trekspanning weer die het ruggenmerg en de
zenuwen ondervinden. 
Figuur
1. de hersenen tijdens het Whiplash trauma.
Tijdens het trauma gebeuren een aantal zaken:
- Het achterhoofd krijgt een klap.
- Het hoofd wordt naar achter en naar voor geslingerd.
- De borst wordt tegen de veiligheidsgordel gedrukt.
Uiteraard heeft de rigoureuze beweging van het hoofd consequenties voor de halswervelkolom en de spieren van de nek. Spieren worden uitgerekt en kapsels en banden rond de wervelgewrichten komen op spanning te staan. Maar er gebeurt nog veel meer. De hersenen zijn een zwaar orgaan bestaande uit onder andere water en hersencellen. Het totale gewicht van het hoofd is ongeveer vier tot zes kilogram. De hersenen zijn omgeven door hersenvliezen, die tevens de ophanging verzorgen aan de schedel (groene lijnen in figuur 1). Deze hersenvliezen lopen door en omgeven het ruggenmerg en de zenuwen. Tijdens het trauma zullen er, door de traagheid van de hersenen, spanningen ontstaan in de ophanging van die hersenen (de hersenvliezen). Daarnaast nemen de schedelbotten een deel van de energie van de klap op en houden dit ook vast. Dit versterkt de “spanning” op het hersenweefsel. De “beweging” van de hersenen wordt doorgegeven aan het ruggenmerg en de zenuwen. Dit alles heeft een aantal gevolgen.
De gevolgen van een ongeluk voor de hersenen.
Het geweld van het ongeluk kan direct leiden tot schade aan de hersencellen van het achterhoofd (coup), maar ook aan de hersencellen van het voorhoofd (contre-coup) De energie die in het botweefsel wordt opgenomen leidt ertoe dat het bot minder vervormbaar wordt en versterkt hierdoor de gevolgen van het geweld. Als dit b.v. gebeurd bij het achterhoofd (os occipitale) geeft dit een druk op de kleine hersenen (cerebellum). Deze raakt gestoord in zijn functie en klachten als planningstoornissen, coördinatiestoornissen en aandachtsproblemen zijn het gevolg. Ten gevolge van de “contre-coup” worden de hersenen aan de voorkant (de frontale lobe) geraakt, wat een verklaring kan zijn voor de stemming-, en persoonlijkheidsveranderingen die vaak optreden bij whiplash patiënten. Doordat de spanning in de hersenvliezen ook de afvoerende bloedvaten van het hoofd dichtdrukken raakt de hele vloeistofdynamiek van de schedel verstoord en daarmee de aanvoer van voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen. De hersenen raken steeds verder in de problemen.
De gevolgen van een ongeluk voor de zenuwen.
De spanning in de hersenvliezen leidt (vooral bij de zenuwen) ertoe dat de bloedvaten, die tussen deze vliezen lopen, dichtgedrukt worden. De zenuwen raken gestoord in hun functie en kunnen pijnklachten, tintelingen en gevoelsuitval veroorzaken.
De gevolgen van een ongeluk voor andere organen
Zware organen in de borst (hart) en buikholte (lever) worden tijdens het trauma net zo goed naar voren geworpen, maar worden plotseling tegengehouden door de veiligheidsgordel. Dit leidt tot spanning in hun ophangsysteem, die rechtstreeks doorloopt naar de hals en de onderkant van de schedel.
Risico’s
Aan elke behandeling zijn risico’s verbonden. Bij osteopathie beperken die zich meestal tot tijdelijke reacties op de behandeling. Vaak is dit een verergering van de klachten gedurende maximaal een week.Manipulaties van de wervelkolom (kraken) is in de optiek van deze osteopaat geen aangewezen middel en zullen slechts in uitzonderingsgevallen worden toegepast. De risico’s op schade door osteopatische technieken is verder nihil.